medyauzmani.com
Fildişi Sahili | DNA Haritam – Gündem Haberleri

Fildişi Sahili | DNA Haritam

Fildişi Sahili veya resmi adı Fildişi Sahili Cumhuriyeti (Ülkenin adı Fildişi Sahili Atmak Fildişi Sahili Cumhuriyeti olarak da kullanılabilir[3]) (Fransızca: Fildişi Sahili [kot diˈvwaʀ]) Afrika kıtasının batı kesiminde yer alan bir ülkedir. Ülkenin sınır komşuları (kuzeyden saat yönünde) Mali, Burkina Faso, Gana, Liberya ve Gine’dir. Bunun dışında ülkenin güneyinde Atlantik Okyanusu yer almaktadır. Ülkenin başkenti Yamoussoukro’dur.

Burkina Faso, Gana, Gine, Liberya ve Mali ile sınır komşusu olan Fildişi Sahili’nin coğrafi konumu nedeniyle nüfusunun yaklaşık beşte biri, bir zamanlar başkent olan Abidjan’da yaşıyor. Ekonominin de merkezi konumunda olan Abidjan, ülkenin en canlı ve modern şehri.

Ülkenin adı

Ülkenin kurulduğu bölgelerde fil sayısının fazla olması nedeniyle 16. yüzyılda Portekizliler fildişi elde etmek ve ticaretini yapmak için fil avlıyor ve çok sayıda fil kaçak avcılar tarafından öldürülüyordu. Bu olaydan dolayı ülkenin adı Fransızcadır. Fildişi Sahili anlam Fildişi Sahili Fildişi uzun yıllardır ülkenin en önemli ihracat kaynaklarından biri olmuştur. Ancak ülke adının her dilde (Fildişi Sahili, Elfenbeinküste, Fildişi Sahili, Costa de Marville vb.) farklı şekillerde telaffuz edilmesi ve uluslararası arenada kafa karışıklığına neden olması nedeniyle devlet başkanı Félix Houphouet-Boigny 1985 yılına karar vermiş ve ülkenin adının o zamanlar sadece Fransızca olduğu ve bununla birlikte kullanılabileceğinden bahsedilmiştir.[4]

coğrafya

Toplam sınırı 3.458 km olan ülke, Burkina Faso (545 km), Gana 720 km, Gine 816 km, Liberya 778 km ve Mali 599 km’den oluşmakta ve 515 km kıyı şeridine sahiptir.

Ülkenin yüzey şekilleri genel olarak düz bir görünüme sahip olsa da ülke yüzeyi çoğunlukla yayla ve ovalardan oluşmaktadır. Ülkenin sadece batı kesimleri deniz seviyesinden 1.000 metre yükseklikte yer almaktadır. Ülkenin en yüksek noktası 1.752 metre yüksekliğiyle Gine sınırına yakın Nimba Dağı’dır.[5] Ülkenin kuzey kesimlerinin bir kısmı Yukarı Gine Yaylaları adı verilen oluşumda yer almaktadır. Diğer bölgelerde ortalama yükseklik 200m ile 350m arasında değişmektedir.

Yurdun yüksek kesimlerinde yer alan yaylalar engebeli araziye sahiptir ve zemin serttir. Ovalardaki alanlarda arazi daha yumuşak bir yapıya sahip olup daha düz bir arazi yapısı vardır. Ülkede birçok nehir var. Bunların en önemlileri Kaf Allah Nehri (700 km), Sassandra Nehri (650 km), Bandama Nehri (1050 km) ve Kumoi Nehri’dir (1160 km). Fildişi Sahili’nin barajlar sonucu ortaya çıkan en önemli gölleri olan Koussou Gölü, Buyo Gölü ve Ayame Gölü bu göllere örnek olarak verilebilir.

iklim

Fildişi Sahili 4° ile 10°K enlemleri arasında yer alır ve ekvator ülkenin güney sahilinden 400 km uzaklıktadır. Bu nedenle, ülkenin güney kesimlerinde nemli tropikal bir iklim, ülkenin en kuzey bölgelerinde ise kuru bir iklim hakimdir.[6] Ülke genelinde ortalama sıcaklık değerleri 28°C civarında olsa da ülkenin kuzeyi ile güneyi arasında keskin sıcaklık değerleri gözlemlenebiliyor.

Fildişi Sahili boyunca rüzgarların iklim üzerinde önemli bir etkisi vardır. Ülkede kuzeydoğu yönünden esen alize rüzgarları ile güneybatı yönünden esen muson rüzgarları etkili oluyor. Ticari ticaret kışın sıcak, kuru hava ve çöl tozlarına neden olur ve ülkede kuraklığa neden olabilir. Ülkenin güney kesimlerinde Gine Körfezi’nden gelen Batı Afrika musonlarının etkisi görülerek nemli ve sıcak bir ortama neden oluyor. Bu rüzgarlar yurdun güney kesimlerinde iklimi belirlemekte, kuzey kesimlerinde ise yaz yağmurlarına neden olmaktadır.[7]

etnik gruplar

Fildişi Sahili’ndeki etnik gruplar
yeşil: yaka,
sarı/yeşil: Mandeler,
Turuncu: Güney Mandler,
mavi: taçlar,
Mor: Voltaicler

Fildişi Sahili’nde 60’a yakın etnik grup yaşıyor.[9] Ülke genelindeki etnik gruplar, kültür ve dil bakımından dört gruba ayrılır:

  • Ülke sınırları içindeki en büyük etnik grup olan ve çoğunlukla ülkenin orta bölgelerinde yaşayan Kwalar da böyle bir gruptur. Koalaların çoğunluğu %42 ile Akhalardır. Fildişi Sahili’nde siyasi olarak en etkili grup olan Baules, %23 ile bu grubun ikinci grubunu oluşturuyor. Bunlara ek olarak %11 ile Agnes ve en az sayıda olan Abler ve Aquilar da Kolar etnik grubunun temsili etnik grupları olarak ülkede yaşamaktadır.
  • Ülkenin güneybatısındaki Krular etnik grubunun Bete, Krular ve Wehler üyeleri de komşu ülke Liberya’da yaşıyor. Kross da güney kesimlerde yer alsa da ülke nüfusunun %11’ini oluşturuyor.
  • Fildişi Sahili’nin kuzey kesimlerinde yaşayan Foulitler, ülke nüfusunun %17,6’sını oluşturuyor. Bu etnik grup içinde çoğunluk %15 ile Sinofos’tur.
  • Ülkenin kuzeybatı bölgelerine yerleşen Mande etnik grupları arasında, kuzeyli davetsiz misafirler nüfusun %16,5’ini oluşturuyor. Bu grubun dışında Güney Mandi, %10 ve diğerlerinin çoğunluğu ile Mandi grubudur.

Afrikalı etnik grupların çoğunluğu Fildişi Sahili vatandaşı olarak %77 seviyesinde yaşarken, Liberya, Burkina Faso, Gine gibi diğer Afrika ülkelerinden çalışmak için bu ülkeye gelen Afrikalılar %20 seviyesinde yaşıyor. Afrika kökenli toplulukların dışında farklı kıtalardan gelen yabancılar da ülkede yaşıyor. Bu toplulukların çoğunluğu Fransız uyrukluyken, ikinci en büyük yabancı topluluk Lübnan uyrukludur.[10][11] Fildişi Sahili’nde bu iki toplum dışında Vietnam, İspanyol, Amerika ve Kanada vatandaşları da yaşamaktadır.

Ve tüm bu veriler doğrultusunda ülkenin etnik grup dağılımı şu şekilde:

Dale

Ülkenin tek resmi dili Fransızcadır. Bu dil dışında ülke genelinde 77 farklı dil konuşulmaktadır. Bu diller arasında Baoul ve Dioula en çok konuşulan dillerdir. Bunun dışında Senufo, Yacouba, Anyice, Attiece, Kulango, Tagwanaca, Lobice gibi yerel etnik kökenlere dayalı farklı dillerde kullanılmaktadır.

Resmi dil dışında konuşulan diğer dil Diolakka’dır. Ülke nüfusunun %61’i bu dili biliyor ve konuşuyor. Özellikle ülkenin kuzey kesimlerinde yaygın olan dil, ticaret dili olarak kullanılmaktadır. Ancak ülke Fransa’nın sömürgesi haline geldikten sonra ülkede konuşulan resmi dil Fransızca’dır.

İtibaren

Ülkede en yaygın din İslam’dır ve nüfusun %40,2’si İslam inancına göre yaşamaktadır. Ülkedeki en popüler ikinci din, %38,7 ile Hristiyanlıktır. Bu yüzde içinde Katolik mezhebine mensup Hristiyanların oranı %19,3, Protestan mezhebine mensupların oranı ise %19,3’tür. Bu iki dinin dışında 2011-2012 verilerine göre yerli Afrika dinlerine inananları olması dışında herhangi bir dine mensup olmadığını beyan eden küçük bir grup da bulunmaktadır.[2]

Ülkenin ilk cumhurbaşkanı Félix Houphouët-Boigny’nin doğum yeri olan ve daha sonra başkent ilan edilen Yamoussoukro’da dünyanın en büyük katedrali. Yamoussoukro’daki Our Lady of Peace Kilisesi Kahverengi. Bu kilise Vatikan’daki kiliseden yedi kat daha büyük.

DNA haritalaması yapılarak Türkiye’ye özel olarak satışa sunulan genetik köken testini satın almak için buraya tıklayın.

Diğer gönderilerimize göz at

[wpcin-random-posts]

Yorum yapın